Whielki Krasnal, 300 mil do nieba, olej na płótnie, 2008

Wszyscy wiedzą, z jakiego filmu to kadr i ta wiedza na temat samego obrazu powinna całkowicie wystarczyć. Każde kolejne zdanie jest zbędne. Ciekawsze są wciąż niejasne kulisy tego wydarzenia. Jak to możliwie, że anonimowe płótno przebija na aukcji prace gwiazd polskiej sztuki?

O grupie antysasnalowych prowokatorów, grupie The Krasnals, udawało mi się do tej pory nie pisać, mimo, że pojawili się w obiegu już kilka miesięcy temu. Od początku było jasne czego chcą i przeciwko czemu protestują. Szydzili przerabiając obrazy Sasnala, kpiąc z niego samego i z mechanizmów, które wywindowały go na popgwiazdę współczesnej sztuki. Zrobiło się o nich głośno kiedy wysłali do domu aukcyjnego Chrsties obraz "inspirowany" jednym z płócien Sasnala i dostali w odpowiedzi poważne pismo z opartą na niczym z wyceną jego wartości na 70 tys. funtów. Potem The Krasnals zachłysnęli się swoją pomysłowością i poczuciem humoru i zaczęli jechać na wszystko i wszystkich dookoła. Ich wywodom i pomysłom nie sposób odmówić rozmachu, ale poziom z czasem ciągle się obniża. Coraz mniej idei, coraz więcej wulgaru.

Poprzednie zdanie jest bardzo znaczące i niestety, dla The Krasnals, pokazuje w jaką pułapkę wpadli. Ich obrazy, co by o nich nie myśleć, są namalowane niezwykle sprawnie, niektóre naprawdę przykuwają uwagę. Mają chłopaki/chłopak/dziewczyna talent. I to ich zgubiło. Bo mam wrażenie, że od pewnego czasu ich nowe produkcje obserwuje się nie tyle pod kątem ich satyrycznego, prześmiewczego przekazu, ale pod kątem artystycznej wartości i malarskiej sprawności. Stali się częścią mechanizmu i sposobu myślenia o sztuce, który wyśmiewają. Stąd już tylko krok do poważnych coverów w dużych gazetach i wystaw w galeriach. Boli, prawda?

Wydarzenia z ostatniej aukcji mogą być ostatecznym potwierdzeniem tej tezy, albo kolejną krasnalową prowokacją. Tym bardziej, że "300 mil do nieba" nie jest z pewnością najepszym obrazem Whielkiego Krasnala. Powiem więcej - jest strasznie słaby. Ale to tylko dowód na to, że dla The Krasnals nie ma odwrotu. Jeśli ktoś kupił ich tylko dla nazwy, to największa potwarz, jak mogłaby ich spotkać. Witamy w białym sześcianie.

Wciąż aktualne pozostaje pytanie kim są The Krasnals i ich nadworny malarz Whielki Krasanal. Jedni powiedzą, że to sam Sasnal bawi się swoją sławą. Inni, że to szczery oddolny ruch zdolnych studentów z ASP. A mnie najbardziej kusząca, choć nieprawdopodobna, wydaje się wizja, że za Krasnalami stoi niedoszły malarz, obecnie krytyk Kuba Banasiak. 

Czy dowiemy się jak jest naprawdę? Szczerze mówiąc wątpię i wydaje mi się to trochę bez znaczenia. Z działalnością The Krasnals jest jak z każdym dowcipem - po jakimś czasie po prostu się nudzi. Jeśli chcieli się wylansować, chyba przespali już moment, kiedy powinni wyjść z ukrycia i objawić jako "odnowiciele polskiej sztuki". Jeśli ujawnią się za jakiś czas, nie będzie to dla nikogo zaskoczeniem, a zaledwie nic nie znaczącą ciekawostką. 

Tak czy owak nabywca "300 mil do nieba" (jeśli takowy istnieje) żyje od ubiegłej soboty z poczuciem spełnienia dobrego uczynku (31 tys. zł dla dzieci - brawo!), ale nie mam wątpliwości, że prędzej czy później obudzi się rano, spojrzy na ten obraz i jedyne co będzie czuł, to whielki kac.